เมื่อพูดถึงการสร้างบ้านหลังแรกในชีวิต ช่วงเวลาที่ตื่นเต้น และมีความสุขที่สุด คงหนีไม่พ้นการได้เห็นภาพวาดในฝันของเราค่อย ๆ เกิดขึ้นจริงตรงหน้า ตั้งแต่งานเทเสา ก่ออิฐ ไปจนถึงเริ่มเห็นสัดส่วนห้องต่างๆ แต่สิ่งที่มักเกิดขึ้นควบคู่กันไปโดยที่เราไม่รู้ตัว คือเมื่อเราได้ไปเดินดูสถานที่จริง สายตาของเราจะเริ่มมองเห็นความเป็นไปได้ใหม่ ๆ ผุดขึ้นมาตลอดเวลา ไม่ว่าจะเป็นการอยากขยับตำแหน่งปลั๊กไฟให้ตรงกับโต๊ะทำงาน ไปจนถึงอยากขยายผนังห้องนอนออกไปอีกสักนิดเพื่อให้ห้องดูกว้างขึ้น

ในมุมมองของเจ้าของบ้าน เรามักจะรู้สึกว่า "ก็ช่างกำลังทำงานอยู่ตรงหน้า บอกปากเปล่าให้ช่วยแก้หรือเพิ่มให้นิดเดียวก็น่าจะเสร็จ ไม่น่าจะยุ่งยากอะไร" แต่ในความเป็นจริงของงานก่อสร้าง คำว่า "ขอเพิ่มอีกนิดเดียวคงไม่เป็นอะไร" คือจุดเริ่มต้นที่เป็นสาเหตุอันดับหนึ่งที่ทำให้งบประมาณก่อสร้างบานปลาย แผนการย้ายเข้าบ้านหลังใหม่ต้องเลื่อนออกไปอย่างไม่มีกำหนด

ในบทความนี้ผมจึงขอพาทุกท่านไปทำความเข้าใจเบื้องหลังของงานก่อสร้าง เพื่อให้ผู้อ่านสามารถคุมงบประมาณไม่ให้บานปลาย งานก่อสร้างเสร็จตามกำหนด และมีความสุขกับการสร้างบ้านในฝันหลังนี้ครับ

 

เพื่อให้เข้าใจง่ายขึ้น ผมอยากให้ผู้อ่านลองจินตนาการเปรียบเทียบการสร้างบ้านกับการ "สั่งตัดชุดสูทหรือชุดแต่งงานพิเศษ" ครับ ในช่วงแรกตอนที่เรายังเลือกแบบและวัดขนาดตัวอยู่บนกระดาษ หากเราอยากเปลี่ยนทรงปกเสื้อ เพิ่มกระเป๋าซ่อน หรือเปลี่ยนสีผ้า ช่างตัดเสื้อเพียงแค่หยิบยางลบหรือชอล์กมาขีดแก้บนกระดาษ ใช้เวลาเพียง 10 วินาที และไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่มแม้แต่บาทเดียว

แต่หากปล่อยให้ขั้นตอนล่วงเลยไปจนถึงตอนที่ช่างเริ่มลงกรรไกรตัดผ้า และกำลังเดินด้ายเย็บประกอบตัวเสื้อ แล้วเราอยากที่จะขยายขนาดเสื้อ ช่างก็จำเป็นต้องหยุดการทำงาน เลาะเส้นด้ายที่เย็บไปแล้วออก ทำให้เนื้อผ้าเริ่มช้ำและเสียเวลาทำงานอย่างมาก ยิ่งไปกว่านั้น หากชุดสูทถูกตัดเย็บเสร็จสมบูรณ์เรียบร้อยแล้ว แล้วเราเพิ่งนึกอยากเปลี่ยนผ้าซับในใหม่ทั้งตัว ช่างจะต้อง เลาะด้ายทิ้งทั้งหมด ผ้าเดิมที่ตัดไปแล้วจะกลายเป็นเศษขยะ โครงสร้างสูทเสียทรง และเราต้องจ่ายเงินซื้อผ้าผืนใหม่ พร้อมทั้งจ่ายค่าแรงเลาะและค่าเย็บใหม่อีกรอบหนึ่ง กลายเป็นว่าเราต้องจ่ายเงินซ้ำซ้อนและเสียเวลาไปโดยเปล่าประโยชน์

 

สาเหตุสำคัญที่ทำให้การแก้ไขงานหน้างานมีความซับซ้อน

เป็นเพราะลำดับการทำงานก่อสร้างมีลักษณะเหมือนตัวต่อโดมิโนที่เรียงกันอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่งานโครงสร้างเสา-คาน งานก่อผนัง งานฝังท่อร้อยสายไฟและท่อประปา งานฉาบปูน งานฝ้าเพดาน งานปูกระเบื้อง ไปจนถึงงานทาสีขั้นสุดท้าย ลำดับขั้นตอนเหล่านี้ต้องทำต่อเนื่องตามลำดับและไม่สามารถข้ามขั้นได้

ยกตัวอย่างเช่น หากผนังห้องถูกฉาบปูนและทาสีรองพื้นเสร็จเรียบร้อยแล้ว แล้วเราเพิ่งขอ "เพิ่มปลั๊กไฟเพียง 1 จุด" สิ่งที่ช่างต้องทำไม่ใช่แค่การนำเต้ารับมาแปะไว้บนผนัง แต่ช่างต้องนำเครื่องตัดคอนกรีตมาสกัดกรีดผนังปูนที่ฉาบเรียบสวยงามแล้วให้เป็นร่องลึก เกิดฝุ่นคลุ้งและทำให้โครงสร้างผนังช้ำ จากนั้นต้องรื้อฝ้าเพดานเพื่อเดินสายไฟใหม่ โบกปูนทับ รอให้ปูนเซ็ตตัวแห้งสนิท ฉาบแต่งผิวใหม่ และทาสีทับซ้ำ ซึ่งกระบวนการแก้ไขจุดเล็กๆ ส่งผลให้งานที่ต้องดำเนินการต่อ ๆ ไป "หยุดงานเพื่อรอคอย" ทำให้แผนงานทั้งหมดต้องหยุดชะงักลงเป็นลูกโซ่ เพื่อป้องกันไม่ให้ปัญหาที่ผมกล่าวมาทั้งหมดเกิดขึ้น ในสัญญาจ้างเหมาก่อสร้างมาตรฐานของแอ็ดไมร มีการกำหนดกติกาที่เป็นธรรมต่อทั้งสองฝ่ายดังนี้

ตารางสรุปเปรียบเทียบผลกระทบในแต่ละช่วงเวลา

 

การสร้างบ้านไม่ใช่แค่เรื่องของการซื้ออิฐ หิน ปูน ทราย แต่คือการบริหารจัดการงบประมาณ และเวลาอย่างเป็นระบบ สำหรับผู้อ่านที่กำลังจะสร้างบ้านหลังแรก "คิดให้จบ 100% บนกระดาษ" ใช้เวลาในขั้นตอนออกแบบร่วมกับสถาปนิกให้เต็มที่ จินตนาการการใช้ชีวิตจริงให้ละเอียดว่าต้องการปลั๊กไฟตรงไหน สวิตช์ไฟเปิดปิดอย่างไร ส่วนของตกแต่งเล็กๆ น้อยๆ ค่อยไปซื้อเฟอร์นิเจอร์ลอยตัวมาเสริมทีหลัง จะประหยัดกว่าการทุบแก้หน้างานหลายเท่าตัว

สุดท้ายนี้ ผมอยากให้ผู้อ่านพึงระลึกไว้เสมอว่า "บ้านที่ดีที่สุด ไม่ใช่บ้านที่มีการแก้ไขหน้างานมากที่สุด แต่คือบ้านที่ผ่านการคิด วางแผน และพูดคุยจบตั้งแต่บนกระดาษอย่างรอบคอบที่สุด" ขอให้ทุกท่านมีความสุขและประสบความสำเร็จกับการสร้างบ้านในฝันของตัวเองครับ